Aanmelden

BackCover.be

Gepubliceerd in Nieuws

De Vlaamse anti-ggo-coalitie ontleed. Deel I: het verdict

3 februari 2015 Door 
Actievoerders van de FLM bestormen de aardappelveldproef. Actievoerders van de FLM bestormen de aardappelveldproef. © Pieter-Jan Volders

Met de gerechtelijke uitspraak rond de aardappelactivisten van Wetteren viel einde vorig jaar het doek over een lang aanslepend proces. De veroordeelde activisten deden er alles aan om te laten uitschijnen dat ze de zaak wonnen, maar klopt dat wel?

Info

  • Dossier:
    De Vlaamse anti-ggo coalitie ontleed.
    In deze artikelenreeks blikken we terug
    op vier jaar strijd om de publieke opinie
    rond de toekomst van de landbouw.

 

Wat voorafging


Maart 2011, een week nadat van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie, de UGent, het Instituut voor Landbouw en Visserij Onderzoek en HoGent een vergunning kregen voor een veldproef met genetisch gewijzigde aardappelen kondigde de Field Liberation Movement (FLM) aan dat het op 29 mei van dat jaar de veldproef zou vernielen.

De onderzoekers nodigden de activisten uit tot een gesprek, maar de FLM ging daar niet op in (volgens het gerecht toonden de activisten een "totaal gebrek aan respect voor andermans mening, die ze minderwaardig achten aan hun eigen mening"). De onderzoekers boden daarop aan de FLM de mogelijkheid om op 29 mei biologische aardappelen te planten op een terrein naast de veldproef. In ruil zou de FLM afzien van vernieling van de proef. Ook dit aanbod werd door de FLM geweigerd.

De wetenschappers troffen daarop strenge veiligheidsmaatregelen: er kwamen camera’s, een dubbel hek en permanente bewaking; maatregelen die de kosten voor de veldproef verdubbelden. Het bleek helaas onvoldoende, want ondanks de aanwezigheid van 86 politieagenten konden enkele activisten na heel wat geduw en getrek de veldproef binnendringen. Ze richtten aanzienlijke schade aan. Dankzij financiële steun van de Vlaamse Overheid en inspanningen van de wetenschappers kon de proef grotendeels gered worden. Elf activisten werden voor het gerecht gedaagd.

Lonende actie

Voor de FLM bleek de actie zeer lonend. Opiniestukken van hun eigen hand of geschreven door sympathiserende BV's, professoren en organisaties verschenen in de meeste Vlaamse kranten. Barbara Van Dyck en Steven Desanghere, woordvoerders van de activisten, werden uitgenodigd op allerlei fora en debatten en gevraagd voor een hele reeks interviews. In talrijke kranten- en tijdschriftartikels konden zij hun motieven uitgebreid uit de doeken doen. De FLM won de Prijs Jaap Kruithof en bij elk hoogtepunt in het proces voor de rechtbank, volgde hernieuwde aandacht en verschenen nieuwe stukken. Dit goed uitgekiende media-offensief verliep volledig naar voorbeeld van hun Franse geestesgenoten, de 'faucheurs volontaires'.

Veroordeeld en toch gewonnen


In eerste aanleg kregen de elf activisten nog celstraffen van drie tot zes maanden met uitstel en een geldboete van 550 euro, waarvan de helft effectief. Het Gentse hof van beroep legde in december vorig jaar uiteindelijk een lichtere straf op: een effectieve boete van 550 euro voor elke beklaagde en een celstraf van één maand. Dat is dus allesbehalve een vrijspraak.

De gewelddadige bestorming van het veld was geen vrijheid van meningsuiting of burgerlijke ongehoorzaamheid, stelde het arrest. De beklaagden werden wel vrijgesproken van bendevorming. Er was volgens het hof geen sprake van een criminele vereniging (bij gebrek aan een opzettelijk karakter). Het zou eerder om een beweging gaan dan om een vereniging.

Geen vrije meningsuiting

Dat de actie van de activisten zou vallen onder de vrijheid van meningsuiting wees het hof af:

"De vrijheid van meningsuiting is niet beperkt tot mondelinge of schriftelijke meningen, maar geldt ook voor het deelnemen aan manifestaties en acties die een uiting van een mening zijn. De protestactie werd echter niet belemmerd door de politie. De actievoerders konden hun infomarkt en protestmars organiseren".


Volgens het oordeel van het hof waren de vernielingen op geen enkele wijze te rechtvaardigen, waren ze geen vrijheid van meningsuiting, noch een aanvaardbare vorm van nevenschade die met de vrijheid van meningsuiting gepaard gaat. Het ging om misdrijven, het kwaadwillig verwoesten van veldvruchten, vernielingen, weerspannigheid en zelfs opzettelijke slagen aan politieagenten.

Noch burgerlijke ongehoorzaamheid

Alle pleidooien van FLM-medestanders (waaronder bijv. dit van ex-groen-politica Eva Brems) ten spijt, ging het zelfs niet om burgerlijke ongehoorzaamheid:

"De beklaagden deden de waarheid geweld aan toen ze stelden dat ze de aardappelen enkel gingen ruilen. Ze gewaagden van een geweldloze actie, maar er werd wel degelijk geweld gebruikt. Er raakten agenten en actievoerders gewond en het geweld was louter te wijten aan de beklaagden. De misdrijven waren niet nodig om hun mening op een gepaste wijze te vertolken."


Duidelijk signaal

Het hof heeft met dit alles in een gemotiveerd arrest een duidelijk signaal gegeven: in België laten we veldvernielingen niet op hun beloop. De beklaagden beriepen zich op juridische figuren als vrijheid van meningsuiting en zelfs de noodtoestand, maar het hof veegde die middelen terecht van de baan en bevond de beklaagden schuldig aan vernielingen.


Deel II: Van eco-activist tot BV.

Beoordeel dit item
(2 stemmen)
Getagged onder

Laat een reactie achter

RSS
LinkeIn
Facebook
Twitter