Aanmelden

BackCover.be

Gepubliceerd in Opinie

Hart voor gouden rijst

15 april 2016 Door 
"Gouden rijst mag geen succes worden en daarom voert Greenpeace een onwetenschappelijke hetze tegen het gewas." Hidde Boersma "Gouden rijst mag geen succes worden en daarom voert Greenpeace een onwetenschappelijke hetze tegen het gewas." Hidde Boersma © Duong Trí

In februari was ik drie weken in Bangladesh, om daar op bezoek te gaan bij verschillende instituten die genetische gemodificeerde gewassen ontwikkelen, en bij de kleinschalige boeren die ze gebruiken. Het was een bijzondere maand om daar te zijn: op Valentijnsdag verhuisden namelijk de eerste kiemplantjes van de genetisch gemodificeerde rijstvariant Golden Rice vanuit de kas naar het proefveld.

Info

  • Bio:
    Hidde Boersma is moleculair bioloog
    en wetenschapsjournalist

Om te stellen dat de route van het lab naar de consument voor Golden Rice een hobbelige weg is, is een understatement. Al in 2000 prijkte het gewas op de voorpagina van het tijdschrift Time, maar nu 15 jaar later ligt het nog steeds op de plank. Golden Rice zou een belangrijk wapen kunnen zijn in de strijd tegen vitamine A gebrek, een aandoening die jaarlijks nog steeds 250.000 kinderen het leven kost. Vitamine A zit in groentes als spinazie en wortel, maar die zijn lang niet voor iedereen beschikbaar. Bovendien zit groente eten bij veel Bengalen niet in de cultuur. Het weinige geld wordt allereerst uitgegeven aan rijst, en daarna aan vlees of vis. Groente staat onderaan de prioriteitenlijst. Een verrijkte rijstvariant, in dit geval met een gen van maïs, is een effectieve manier om toch genoeg vitamine A binnen te krijgen.

Maar niet als het aan groene bewegingen als Greenpeace ligt. In hun strijd in het westen tegen Monsanto en de geïndustrialiseerde landbouw, is de techniek van genetische modificatie de kop van jut geworden. En in Golden Rice zien ze het Trojaanse paard: als er ook maar een kind gered wordt door de nieuwe rijstvariant, dan zou dit by proxy wel eens legitimiteit kunnen geven aan de praktijken van Monsanto. Golden Rice mag geen succes worden en Greenpeace voert daarom al een decennium een onwetenschappelijke hetze tegen het gewas. Liever een paar extra stervende kinderen, dan toegeven dat het standpunt rond genetische modificatie wellicht enige nuance verdient. De Wageningense hoogleraar Justus Wesseler berekende in 2014 dat het niet introduceren van Golden Rice 1,4 miljoen levensjaren gekost heeft in India alleen.

Golden Rice is oorspronkelijk ontwikkeld in de Filippijnen en dat land zou ook het eerste zijn waar het beschikbaar zou zijn. Dat wordt echter op allerlei manieren getraineerd. In 2014 vernietigden activisten nog proefvelden en afgelopen jaar poogden ze het gewas via de rechtbank te verbieden. Op dit moment buigt het hooggerechtshof zich over de zaak en is de introductie weer uitgesteld.

Ook andere verrijkte producten ondergaan een soortgelijk lot. Zo ontwikkelt de Amerikaanse Iowa State University bananen met vitamine A voor de Oegandese markt. De vrucht levert gemiddeld tot tot een derde van de calorieën. De onderzoekers testen nu op studenten hoeveel van het vitamine A daadwerkelijk het bloed bereikt, maar een petitie van meer dan 50.000 wel doorvoedde Amerikanen probeert dit te voorkomen: het zou onethisch zijn om studenten bloot te stellen aan dit experiment. De ironie wil dat een van de favoriete argumenten van de tegenstanders van gentech juist is dat er te weinig bekend is van de effecten op mensen.

Het is aan een zeer vooruitstrevende minister van landbouw te danken, dat Bangladesh zich niet uit het veld laat staan door de lobby van Greenpeace. Bangladesh is een overvol land dat elk hoekje en gaatje aan vruchtbaar land al in gebruik heeft en het is afhankelijke van innovaties in de landbouw om de alsmaar groeiende bevolking goed en gezond voedsel te bieden. Golden Rice hoort daarbij. Het zal echter nog zeker vijf jaar duren voor de goudgele rijst op de borden ligt van de Bengaalse bevolking. Het Bengaalse Rijst Research Instituut (BRRI) heeft het vitamine-A-gen verstandig genoeg gekruist in een lokale variant, maar dat betekent ook dat het weer een hele rits veiligheidstesten moet ondergaan voordat het volgens internationale regels de markt op mag. Die strenge regels zijn er gekomen onder druk van groene bewegingen, en zo blijft Greenpeace de armste kinderen van deze wereld verstoken houden van levensreddende middelen.

 

Dit opiniestuk verscheen eerder in Vork, een kritisch platform over ontwikkelingen in de voedselketen.

Beoordeel dit item
(0 stemmen)


Alleen abonnees kunnen commentaren posten. Klik hier om in te loggen.
Nog geen abonnement? Klik hier voor meer info.

RSS
LinkeIn
Facebook
Twitter