Aanmelden

BackCover.be

Gepubliceerd in Opinie

Waarom we kernenergie nodig hebben om het milieu te redden

16 februari 2015 Door 
Kerncentrale in La Saulsotte, Frankrijk. Kerncentrale in La Saulsotte, Frankrijk. ~Pil~ (CC BY-NC-ND 2.0)

De idee dat we kernenergie nodig hebben om het milieu te redden had men dertig jaar geleden nooit kunnen voorzien. Maar het is ondertussen een idee die door steeds meer wetenschappers van allerlei pluimage, energie-experts en zelfs milieuactivisten gedeeld wordt.

Info

  • Vertaling:
    Frank Verhoft

In december 2014 publiceerden 75 wetenschappers op het gebied van biodiversiteit een open brief waarin zij beleidsmakers smeekten om hun "idealistisch" verzet tegen kernenergie te herzien. Door de klimaatverandering worden namelijk globale ecosystemen bedreigd. De wetenschappers schreven dat kernenergie waarschijnlijk noodzakelijk zal zijn om het gebruik van fossiele brandstoffen te omzeilen, wars van alle "idealistische beschouwingen over wat nu precies 'groen' is en wat niet".

Deze open brief volgde in het kielzog van een eerdere brief van klimaatwetenschappers, die een jaar eerder in de New York Times verscheen. De boodschap van toen was gelijkaardig: "Een denkpiste voor klimaatstabilisatie die geen rekening houdt met de rol van kernenergie, is niet geloofwaardig". Deze wetenschappers stellen dat het te riskant is enkel op wind- of zonne-energie of andere zogenaamde 'groene' energiebronnen te vertrouwen om fossiele brandstoffen (nog steeds de snelst groeiende op de energiemarkt) te vervangen. De wetenschappers voerden aan dat duurzame energiebronnen enorme hoeveelheden land, materiaal en geld zouden vragen om aan de huidige (en groeiende) globale energienoden te voldoen.

Wind- en zonne-energie zijn problematisch omdat ze intermitterend zijn en niet makkelijk aanpasbaar of flexibel inzetbaar zijn door de netbeheerders om te voldoen aan de vraag. Hoewel de zoektocht naar opslagmogelijkheden al lang geleden van start is gegaan, werden er sinds de uitvinding van de lithium-ion-accu geen noemenswaardige doorbraken meer gerealiseerd. Er zijn andere bronnen van energie die onafgebroken werken en die de tekorten kunnen opvangen. De opties zijn echter beperkt tot fossiele brandstoffen, biomassa (relatief rommelig en slechts op beperkte schaal inzetbaar), waterkracht (een mogelijkheid die op tal van plaatsen vrijwel uitgeput is), en kernenergie.

Het voordeel van kerncentrales is dat ze bijna overal gebouwd kunnen worden en dat het de meest efficiënte manier van is om energie te produceren wanneer men rekening wil houden landgebruik, materiaal, voetafdruk en energiedichtheid. Aangezien het een complexe technologie is, is de bouw van een kerncentrale een dure aangelegenheid. En dus worden er in deze tijden van goedkope kolen en gas, vrijgemaakte energiemarkten, lege schatkisten en al te gehypete duurzame energiebronnen slechts een handvol kerncentrales gebouwd in het Westen. Het is tegenwoordig zelfs moeilijk geworden om op korte tijd werkkrachten met ervaring in de bouw ervan bij elkaar te brengen.

Deze manier van denken kan evenwel doorbroken worden, als men zou willen realiseren dat een operationele kerncentrale een constante stroom aan koolstofvrije energie kan leveren gedurende langer dan een halve eeuw. De geschiedenis heeft al aangetoond dat de bouw van een nucleaire installatie de meest efficiënte manier is om in een periode van 15 jaar fossiele brandstoffen te vervangen. De inwoners van het Canadese Ontario weten dit. Kernenergie dekt 50% van hun dagelijkse energiebehoefte, terwijl de andere 50% koolstofvrij is. Ook de Fransen weten dit. Drie kwart van de Franse stroomvoorziening wordt geleverd door kernenergie. Meer nog, vanaf het moment dat nucleaire installaties gebouwd zijn, leveren ze meestal relatief goedkope energie. In de VS is de energie opgewekt door kerncentrales de tweede goedkoopste, na waterkracht. Frankrijk heeft de laagste elektriciteitstarieven in West-Europa.

En wat met de veiligheid? De meltdown in het Japanse Fukushima na de tsunami van 2011 verbijsterde de hele wereld. Maar toch is niemand gestorven door die kernsmelting en de Wereldgezondheidsorganisatie voorspelt dat er zich geen piek in stralingsgerelateerde doden zal voordoen. De straling die vrijkwam tijdens de meltdown was gewoonweg niet sterk genoeg en is dat nog steeds niet. In tegenstelling tot chemisch afval vervallen radioactieve isotopen en verspreiden ze zich, ook wanneer zij in de natuur voorkomen.

Daarentegen sterven een miljoen mensen per jaar door gezondheidsproblemen die gelinkt kun worden aan vervuiling door steenkool. In 1971 begaf een stuwdam het in China: 100.000 mensen kwamen daarbij om. Windturbines durven al wel eens hun rotoren verliezen en installateurs van zonnepanelen komen om door elektrocutie en door val. De productie van zeldzame aardmetalen (nodig voor onder andere zonnepanelen), vergiftigt grote delen van Binnen-Mongolië.

Energie doet onze wereld draaien, het houdt ons gezond, comfortabel, aan het werk en zorgt voor ontspanning. Er is geen gegarandeerd risicovrije manier om energie op te wekken zonder welke vorm van vervuiling ook, zoals James Conca opmerkte in het veelgelezen artikel How Deadly is Your Kilowatt (Forbes, 2012). "Kernenergie kent het laagste dodental" in verhouding tot de totaalhoeveelheid opgewekte energie. In de jaren die komen zullen we de bouw meemaken van nog veiligere kerncentrales in China die nog beter bestand zijn tegen meltdowns.

De keuze om meer kernreactoren te bouwen gaat een mentaliteitswijziging vragen bij heel veel mensen. Het was gemakkelijk om de drie belangrijkste ongelukken in 60 jaar in sensationele termen af te schilderen, zeker in vergelijking met de trage plaag die kolencentrales uitstoten en de tekortkomingen van de duurzame bronnen. Maar een nieuwe situatie vereist een nieuwe manier van denken: wegens de klimaatverandering moeten we alle beschikbare middelen inschakelen.

Beoordeel dit item
(4 stemmen)

Laat een reactie achter

RSS
LinkeIn
Facebook
Twitter